Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, kiến thức chuyên môn có thể giúp một người tìm được việc làm, nhưng đạo đức nghề nghiệp mới là yếu tố quyết định họ có thể phát triển lâu dài hay không. Vì vậy, môn Đạo đức trong kinh doanh tại Đại học Văn Hiến không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn giúp sinh viên hình thành cách nhìn đúng đắn trước những vấn đề thực tế trong hoạt động kinh doanh. Khi học môn này, sinh viên cần lĩnh hội bốn nội dung quan trọng sau đây.
Trước hết là tính trung thực và liêm chính. Đây là nền tảng của mọi mối quan hệ trong kinh doanh, từ quan hệ với khách hàng, đối tác đến cơ quan quản lý nhà nước. Trung thực không chỉ có nghĩa là không gian dối mà còn thể hiện ở việc cung cấp thông tin rõ ràng, minh bạch về chất lượng sản phẩm, giá cả, tài chính và các điều kiện giao dịch. Chẳng hạn, khi một doanh nghiệp phát hiện sản phẩm có lỗi, họ cần chủ động thông báo, thu hồi và bồi thường cho khách hàng thay vì che giấu để tránh thiệt hại trước mắt. Cách hành xử có trách nhiệm này có thể làm doanh nghiệp mất một khoản chi phí, nhưng lại giúp duy trì niềm tin và uy tín lâu dài.
Nội dung thứ hai là trách nhiệm đối với các bên liên quan. Một doanh nghiệp không chỉ hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận mà còn phải quan tâm đến quyền lợi của khách hàng, nhân viên, đối tác, cộng đồng và môi trường. Ví dụ, một công ty có thể giảm chi phí bằng cách xả nước thải chưa qua xử lý, nhưng hành động đó gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân và hệ sinh thái. Ngược lại, việc đầu tư hệ thống xử lý chất thải, sử dụng nguyên liệu thân thiện với môi trường và bảo đảm chế độ lao động hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững hơn.
Thứ ba là khả năng nhận diện và giải quyết xung đột lợi ích. Trong thực tế, sinh viên sau khi ra trường có thể gặp nhiều tình huống mà lợi ích cá nhân mâu thuẫn với trách nhiệm nghề nghiệp. Chẳng hạn, một nhân viên kiểm toán phát hiện sai sót nghiêm trọng trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp do người quen quản lý. Nếu bỏ qua sai phạm để bảo vệ mối quan hệ cá nhân, người đó đã vi phạm nguyên tắc độc lập và trung thực nghề nghiệp. Cách xử lý đúng là báo cáo sự việc theo quy trình, dựa trên bằng chứng và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng.
Cuối cùng, sinh viên cần gắn những kiến thức của môn học với triết lý giáo dục “Thành Nhân trước thành Danh” của Đại học Văn Hiến. Thành công không nên chỉ được đo bằng chức vụ, thu nhập hay quy mô doanh nghiệp, mà còn được thể hiện qua cách một người đối xử với đồng nghiệp, khách hàng và cộng đồng. Ví dụ, một nhà quản lý có thể lựa chọn hỗ trợ nhân viên gặp khó khăn thay vì sa thải họ ngay lập tức. Quyết định ấy thể hiện tư duy lấy con người làm trung tâm và góp phần xây dựng môi trường làm việc nhân văn.
Có thể nói, học Đạo đức trong kinh doanh là quá trình rèn luyện bản lĩnh và trách nhiệm nghề nghiệp. Khi biết hành động trung thực, cân bằng lợi ích, giải quyết đúng đắn các xung đột và đặt giá trị con người làm nền tảng, sinh viên sẽ có điều kiện xây dựng uy tín cá nhân, đóng góp cho doanh nghiệp và hướng đến một sự nghiệp bền vững trong tương lai.
Ngô Tấn Hiệp, Khoa Kinh tế - Quản trị